څېړنیزې پالیسۍ
او لارښوونې
د هرې کلینیکي څیړنې لپاره د اخلاقي او مسلکي پلوه د لوړ کیفیت ډاډ
د څېړنو پالیسیانې او کړنلارې
د سپین غر مومند پنځوس بستریز معالجوي او تدریسي روغتون د روغتیايي خدمتونو، طبي زده کړو او علمي څېړنو د پرمختګ ترڅنګ، د علمي فعالیتونو د کیفیت، روڼتیا، صداقت او مسلکي معیارونو پیاوړتیا ته ځانګړې پاملرنه کوي. روغتون هڅه کوي چې د طبي څېړنو، علمي لیکنو او څېړنیزو موندنو د ارزونې او خپرولو لپاره یو معیاري، باوري او علمي چاپېریال رامنځته کړي. د علمي څېړنو او نشراتو اړوند تګلارې د څېړنیزو مقالو د سپارلو، علمي ارزونې، نشراتي اخلاقو، ادبي غلا د مخنیوي، د سمون او خپرولو د پرېکړو، د لیکوالانو د حقونو ساتنې او علمي معلوماتو ته د آزاد لاسرسي لپاره بنسټیز اصول ټاکي. دغه اصول د علمي څېړنو د اصالت، د معلوماتو د کرهوالي، د څېړونکو د مسؤلیتونو او د علمي فعالیتونو د روڼتیا په ساتلو کې مهم رول لري. د دغو تګلارو اساسي موخه د باکیفیته طبي څېړنو ملاتړ، د علمي سرغړونو مخنیوی، د څېړونکو ترمنځ د باور پیاوړتیا او د طبي پوهې پراختیا ده. همدارنګه، د علمي او نشراتي معیارونو مراعتول د روغتون د تدریسي او څېړنیز چاپېریال په پیاوړتیا کې مرسته کوي.
د مقالې سپارلو لپاره باید بشپړه او اصلي څېړنیزه مقاله، د لیکوالانو د معلوماتو پاڼه، د اړتیا په صورت کې د څېړنې اخلاقي تایید او اړوند ضمیمې وړاندې شي. مقاله باید په روښانه او معیاري انګلیسي ژبه لیکل شوې وي، د ژورنال له ټاکلي جوړښت سره برابره وي او علمي سرچینې یې د Vancouver Style له مخې تنظیم شوې وي. که څېړنه پر انسانانو ترسره شوې وي، اړوند اخلاقي تایید او د اړتیا پر مهال د ګډونوالو باخبره رضایت (Informed Consent) هم اړین دی. همدارنګه، مقاله باید مخکې په بل ژورنال کې خپره شوې نه وي او په یوه وخت کې بل ژورنال ته هم نه وي سپارل شوې.
تاسې کولای شئ خپله علمي څېړنیزه مقاله د ژورنال د انلاین ثبت او سپارلو سیستم له لارې وړاندې کړئ. لومړی باید په سیستم کې ځان ثبت کړئ او د اړوند لیکوال (Corresponding Author) بشپړ معلومات ورکړئ. وروسته خپله مقاله، د لیکوالانو د معلوماتو پاڼه، د اخلاقي تایید سند (که اړین وي) او نور اړوند اسناد اپلوډ کړئ. له سپارلو وروسته به د مقالې د ترلاسه کېدو تایید درولېږل شي. مقاله به لومړی د تحریري دفتر له خوا د موضوع، جوړښت، اصالت او نشراتي شرایطو له مخې وکتل شي. که لومړني شرایط پوره کړي، د علمي ارزونې مرحلې ته به واستول شي. که د ژورنال له خوا رسمي برېښنالیک د سپارلو لپاره ټاکل شوی وي، د هغه له لارې هم مقاله استول کېدای شي.
که ستاسې څېړنه د ناروغانو یا نورو انسانانو پر ګډون ولاړه وي، باید د اړوندې اخلاقي ارزونې کمېټې تایید ترلاسه کړئ او د اړتیا په صورت کې د ګډونوالو باخبره رضایت ولرئ. د څېړنې ټول معلومات باید په رښتینې او دقیقه بڼه وړاندې شي. د معلوماتو جوړول، تحریفول، د پایلو بدلول او د څېړنیزو انځورونو ناسمه کارونه منع دي. همدارنګه، د ګډونوالو محرمیت باید خوندي وساتل شي او د نورو څېړونکو علمي کارونو ته باید مناسبې حوالې ورکړل شي. لیکوالان مسؤلیت لري چې خپله څېړنه د منل شویو علمي او اخلاقي اصولو مطابق ترسره کړي. د دغو شرایطو نه مراعتول د مقالې د رد یا نورو اړوندو اقداماتو لامل کېدای شي.
که تاسې په خپله سپارل شوې یا خپره شوې مقاله کې کومه مهمه علمي، عددي یا معلوماتي تېروتنه ومومئ، باید ژر تر ژره د ژورنال مسؤل مدیر ته خبر ورکړئ او د تېروتنې په اړه بشپړ وضاحت وړاندې کړئ. تحریري ټیم به موضوع وارزوي او د اړتیا په صورت کې به د مقالې د اصلاح، توضیحي خبرتیا یا بېرته اخیستلو (Retraction) پرېکړه وکړي. که د علمي سرغړونې شک موجود وي، موضوع به په عادلانه او محرمانه ډول وڅېړل شي او اړوند لیکوال ته به د وضاحت فرصت ورکړل شي. د دې پروسې موخه د علمي معلوماتو د اعتبار ساتل او لوستونکو ته د کره څېړنیزو معلوماتو وړاندې کول دي.
د ژورنال د ادبي غلا د مخنیوي پالیسۍ له مخې، د مقالو د ورتهوالي کچه عموماً باید له ۲۰ سلنې کمه وي. ټولې سپارل شوې مقالې د Turnitin سافټویر په مرسته کتل کېږي او تحریري ټیم د ورتهوالي راپور ارزوي. یوازې د ورتهوالي سلنه د مقالې د منلو یا ردولو معیار نه دی؛ بلکې د ورته متن ډول، کارول شوې سرچینې، حوالې او د نقل شويو معلوماتو څرنګوالی هم ارزول کېږي. په معیاري علمي اصطلاحاتو، څېړنیزو میتودونو او حوالو کې لږ ورتهوالی د منلو وړ کېدای شي. که ورتهوالی له ټاکلې کچې لوړ وي، مقاله د اصلاح لپاره بېرته استول کېدای شي. د پالیسۍ له مخې، که ثابته شوې ادبي غلا له ۴۰ سلنې زیاته وي، مقاله سمدستي ردېږي. په تکراري یا قصدي سرغړونو کې لیکوال له راتلونکو سپارنو څخه هم منع کېدای شي.
تاسې کولای شئ له پخوانیو علمي سرچینو څخه د خپلې نوې څېړنې د ملاتړ لپاره استفاده وکړئ، خو باید ټولو کارول شویو معلوماتو، نظریاتو، جدولونو او انځورونو ته مناسبې علمي حوالې ورکړئ. د بل چا لیکنه، معلومات یا نظر د خپل کار په نوم وړاندې کول ادبي غلا ګڼل کېږي. همدارنګه، د خپلې پخوانۍ خپرې شوې مقالې بشپړ یا جزوي بیا خپرول، پرته له مناسبې حوالې او څرګندونې، ځانادبي غلا (Self-Plagiarism) بلل کېږي. که تاسې د نورو سرچینو خوندي شوي انځورونه، جدولونه یا معلومات کاروئ، باید د اړتیا په صورت کې د کارونې اجازه هم ترلاسه کړئ. ژورنال د مقالو اصالت او د علمي سرچینو د سمې کارونې ارزونه کوي.
ستاسې مقاله به لومړی د تحریري دفتر له خوا د موضوع د مناسبت، جوړښت، اصالت او اخلاقي شرایطو له مخې وکتل شي. که مقاله لومړني شرایط پوره کړي، د اړوندې علمي برخې مسؤل مدیر ته سپارل کېږي. له دې وروسته مقاله لږ تر لږه دوو خپلواکو او مسلکي متخصصینو ته د علمي ارزونې لپاره استول کېږي. ژورنال د دوه اړخیزې پټې ارزونې (Double-Blind Peer Review) سیستم کاروي؛ یعنې لیکوال او ارزونکي د یو بل له هویت څخه خبر نه وي. ارزونکي د مقالې اصالت، څېړنیزه طریقه، د معلوماتو کرهوالی، پایلې، علمي اهمیت او اخلاقي معیارونه څېړي. د هغوی ارزونې او سپارښتنې د مقالې د منلو، اصلاح یا ردولو په پرېکړه کې کارول کېږي.
که ستاسې مقاله د علمي ارزونکو له خوا اصلاحاتو ته راجع شي، تحریري ټیم به د ارزونکو نظرونه او سپارښتنې درسره شریکې کړي. تاسې باید ټولې سپارښتنې په دقت سره وڅېړئ او په مقاله کې اړین علمي، تخنیکي او ژبني اصلاحات ترسره کړئ. له اصلاح شوې مقالې سره باید د ارزونکو نظرونو ته یو منظم ځوابلیک (Response Letter) هم وړاندې کړئ، چې پکې څرګنده شوې وي کوم بدلونونه مو ترسره کړي دي. اصلاح شوې مقاله باید په ټاکلې موده کې بېرته وسپارل شي. د اړتیا په صورت کې اصلاح شوې نسخه د دویم ځل لپاره هم ارزول کېدای شي. یوازې د اصلاحاتو غوښتنه د مقالې وروستۍ منل کېدل نه تضمینوي.
هو، که تاسې باور لرئ چې د مقالې د رد پرېکړه د معلوماتو د ناسم درک، علمي تېروتنې، د ارزونې د بېطرفۍ د نشتوالي یا د ارزونکو د نظرونو د ناسم تفسیر له امله شوې ده، د پرېکړې د بیاکتنې غوښتنه کولای شئ. د ضمیمه شوې د شکایتونو او استیناف پالیسۍ له مخې، د اړوند لیکوال له خوا باید د پرېکړې له ترلاسه کولو وروسته د ۱۰ ورځو په موده کې د ژورنال مسؤل مدیر ته لیکلې غوښتنه واستول شي. په غوښتنه کې باید د مقالې عنوان، د ثبت شمېره، د سپارلو نېټه، د اعتراض دلیلونه او اړوند شواهد شامل وي. د ژورنال مسؤل مدیر به غوښتنه وارزوي او د اړتیا په صورت کې به له نورو تحریري غړو سره مشوره وکړي یا به د مقالې د بیا ارزونې پرېکړه وکړي. وروستۍ پرېکړه به لیکوال ته په لیکلې بڼه واستول شي.
هو، د ژورنال د آزاد لاسرسي پالیسۍ له مخې، ټولې خپرې شوې علمي مقالې له خپرېدو سره سم د ژورنال پر رسمي ویبسایټ د وړیا لاسرسي وړ دي. د مقالو د لوستلو او ډاونلوډ کولو لپاره ثبتنام، ګډون یا فیس ته اړتیا نشته. څېړونکي، استادان، محصلین او نور لوستونکي کولای شي مقالې ولولي، ډاونلوډ کړي، چاپ کړي او د علمي، تدریسي او غیرتجارتي موخو لپاره ترې استفاده وکړي. خو د مقالو د بیا کارونې او شریکولو پر مهال باید د اصلي لیکوال، علمي سرچینې او ژورنال نوم په سمه توګه ذکر شي. که خپره شوې مقاله په بل علمي کار کې کارول کېږي، باید مناسبه حواله ورکړل شي. همدارنګه، په مقاله کې هر ډول بدلون یا اقتباس باید په روښانه ډول څرګند شي او د اړوند جواز شرایط مراعت شي.